Voorjaarsexcursie, 6 april 2024
Het excursieseizoen 2024 start in Woudsend, een plaats waarvan de plaatsnaam voor het eerst in 1337 wordt genoemd in de stichtingsdocumenten van het Karmelklooster aldaar. Aan dat klooster herinnert nu praktisch niets meer; wel de naam van de uit 1837 stammende neoclassicistische kruiskerk: de Karmelkerk.
Behalve deze Karmelkerk bezoeken we in Woudsend ook de Sint-Michaëlkerk. Het is de enige bewaard gebleven schuilkerk in Fryslân en tevens de oudste Rooms-katholieke kerk in de provincie.
In de Karmelkerk luisteren we naar het door orgelmaker J.C. Scheuer uit Zwolle geplaatste orgel en in de Sint Michaelkerk kunnen we genieten van een orgel dat in 1811 gebouwd is door de orgelmakers Albertus Gruisen en Zoonen.
Van Woudsend gaan we naar Sneek. Ook deze plaats kent een kloostergeschiedenis. In 1462 stichten de Kruisbroeders in Sneek het klooster Jeruzalem. Een jaar later kwam daar een vrouwenklooster bij, het Groendijk- of Olijfbergklooster van de zgn. Grauwe Begijnen.
De Martinikerk in Sneek was oorspronkelijk een katholieke kerk, maar ging in 1580 over in protestantse handen, zoals overal in Friesland. De katholieken bleven echter actief, o.a. in de zorg voor armen en wezen, en kregen vanaf begin 18e eeuw (weer) een erkende status. Sinds 1872 beschikken ze over een driebeukige, neogotische, pseudo-basilikale kruiskerk, die net als de Martinikerk, gewijd aan Martinus van Tours.
In de Martinikerk is in 1710-1711 op de scheiding tussen het schip en het koor van de kerk op een galerij een orgel gebouwd door orgelmaker Arp Schnitger. Aan het klankbeeld van dit orgel is in de loop van de tijd wel iets veranderd. Verder horen we ‘het belangrijkste romantische orgel van Noord Nederland’ (aldus Jan Jongepier), het Maarschalkerweerd-orgel in de Sint-Martinuskerk aan de Singel.

Oargelpaad, 6 juli t/m 7 september 2024
Dit evenement beslaat in totaal tien zaterdagmiddagen. Het stelt amateurorganisten in de gelegenheid om gedurende 30 minuten orgels in de provincie Fryslân te bespelen. Op verschillende zaterdagen kan dat in verschillende regio’s. De regio-indeling zorgt ervoor dat de reistijden tussen de verschillende orgels niet groot is, waardoor het aantrekkelijker is om meerdere orgels op een zaterdag te bespelen. Oargelpaad is gekoppeld aan het Tsjerkepaad, zie www.tsjerkepaad.nl.
Voor verdere informatie, inschrijving en kosten zie elders in deze krant en de website www.organumfrisicum.frl (onder Activiteiten --> Oargelpaad --> Voor organisten).

Orgelfietstocht, 27 juli 2024
Dit jaar fietsen we langs de dorpen Nijland en Burgwerd en de stad Bolsward. Het dorp Nijland (in 1230: Nova Terra) is niet op een terp ontstaan; dat is bijzonder in deze omgeving. Het oudste deel van het dorp vinden we rond de Nederlands Hervormde kerk, waarin een in 1840 opgeleverd orgel van Willem van Gruisen staat.
Burgwerd is (wel) ontstaan op een terp. Het ligt aan de Bolswardertrekvaart, die dwars door het dorp loopt. Het maakt Burgwerd tot één van de mooiste dorpen van Fryslân (volgens mooistedorpjes.nl). In de kerk van Burgwerd voltooide Schwartzburg in 1735 een eenklaviers orgel.
De fietstocht eindigt bij de Martinikerk in Bolsward, waar het goed bewaarde Hinsz-orgel uit 1781 bespeeld zal worden. Bolsward is (zelfs) ontstaan op een drietal terpen, waarvan die waarop de Martinikerk staat de oudste is. Bolsward kent veel bezienswaardigheden, zoals de oude binnenstad met grachtjes, het stadhuis, de ambachtelijke distilleerderij "De Stiekeme Stoker" (Oenema Fryske Bearenburch) en vele andere rijks- en gemeentemonumenten.
Deelnemen aan de orgelfietstocht is gratis. Na de laatste orgelbespeling in Bolsward kunt u uw gift geven in de collecte bij de uitgang. De jaarlijkse orgelfietstocht is een samenwerkingsproject met de Stichting Tsjerkepaad, zie www.tsjerkepaad.nl We hopen op mooi weer en veel deelnemers.

Open Monumentendag, 7 september 2024
Al een paar jaar organiseren we op Open Monumentendag samen met Stichting Alde Fryske Tsjerken ’s middags een aantal orgelbespelingen. Het zijn informele concerten van circa een half uur met laagdrempelige toegankelijke muziek in historische Friese kerken. De concerten worden gegeven door studenten van verschillende conservatoria. Zij doen zo concertervaring op en maken kennis met historische orgels in prachtige oude kerken in Fryslân, en de ‘toevallige bezoekers / voorbijgangers’ zien niet alleen, maar horen ook het historisch erfgoed.
Vorig jaar maakten we combinaties van kerk en orgel plus een ander monument in de nabijheid van de kerk, bv. een state of stins of een molen of iets dergelijks. Helaas was het in 2023 extreem warm weer en trok Openmonumentendag minder bezoekers dan we hadden verwacht.
Bij het ter perse gaan van deze krant is nog niet bekend welke kerken en orgels (met orgelbespelingen om 14.00 en 15.30 uur) en eventuele andere monumenten ‘in the picture’ staan. Check dus t.z.t. de websites van www.organumfrisicum.frl en www.aldefrysketsjerken.nl en kijk naar de ‘Eropuit-agenda’ in de plaatselijke kranten in Fryslân

Najaarsexcursie, 28 september 2024
Deze excursie belooft iets bijzonders te worden. We vieren het 30-jarig bestaan van onze stichting. Dat doen we in Leeuwarden. ’s Morgens bezoeken we de Pelikaankerk en de Dominicuskerk en ’s middags is er een feestelijke bijeenkomst in de voormalige Koepelkerk, thans in gebruik als theater. De Koepelkerk is door haar Byzantijnse uitstraling een bijzonder gebouw in Leeuwarden. Overigens is de Pelikaankerk dat ook: het is een voorbeeld van kubistisch expressionisme of de Amsterdamse school met een persoonlijke touch van architect Egbert Reitsma. In de kerk is het orgelbalkon met het in 1932 door Valckx en Van Kouteren gebouwde orgel gesitueerd boven het liturgisch centrum.
De Dominicuskerk is een driebeukige kruiskerk uit 1937. De kerk bezit twee orgels: een bescheiden Van Dam-orgel uit 1920 met 6 registers, afkomstig uit de Hervormde kerk van Tijnje, en een orgel gebouwd door Valckx en Van Kouteren met daarin opgenomen het hele binnenwerk van het in 1866 gebouwde Adema-orgel van de voorgaande Dominicuskerk. Bij de overplaatsing in 1937 is er nogal wat veranderd c.q. gemoderniseerd aan het orgel.
Van harte welkom bij de Najaarsexcursie en ons jubileumfeestje! Voor aanmelding voor de Najaarsexcursie: zie t.z.t. www.organumfrisicum.frl

Voorjaarsexcursie, 5 april 2025
De eerste excursie voor het volgende seizoen staat al in de planning. Op dit moment staat nog niet definitief vast waar we dan heen gaan, maar het wordt zeker weer de moeite waard. En op 5 april verschijnt de 27e editie van de Friese Orgelkrant. Noteer de datum alvast!
T.z.t. kunt u zich aanmelding voor de Voorjaarsexcursie via onze website www.organumfrisicum.frl.

Een mooi orgeljaar 2024 gewenst.