Het belang van de orgelmaker Hinsz
In het zo rijk van orgels voorziene Nederland nemen de instrumenten van de uit Hamburg afkomstige orgelmaker Albertus Anthoni Hinsz (1704-1785) een belangrijke plaats in door hun uitzonderlijke kwaliteit. Van zijn eerste orgel als zelfstandig orgelmaker (Zandeweer 1731) tot aan zijn laatste (Uithuizermeeden 1785) is er sprake van een hoog niveau van ambachtelijkheid en creativiteit.

Van het persoonlijke leven van Hinsz is betrekkelijk weinig bekend. Hij is geboren in 1704 in Hamburg, ging in de leer bij een onbekende orgelmaker (mogelijk Otto Dietrich Richborn) en kwam in 1728 naar Groningen, in hetzelfde jaar als zijn vriend Jacob Wilhelm Lustig, die werd benoemd als organist van de Martinikerk. Hinsz werd meesterknecht van Franz Caspar Schnitger, trouwde met diens weduwe en zette diens orgelmakerij voort. Aan het eind van zijn leven kreeg hij steeds meer problemen met zijn gezondheid. Tijdens de bouw van zijn laatste orgel in de Mariakerk te Uithuizermeeden (1785) overleed Hinsz.

Hinsz-orgels in Fryslân
Hinsz bouwde niet alleen nieuwe orgels, hij was in zijn werkzame leven ook veelvuldig betrokken bij de verbouwing en uitbreiding van bestaande instrumenten, en hij verrichtte onderhoudswerk en reparaties. In Fryslân maakte Hinsz acht orgels: in Tzum (1764), Sexbierum (1767), Hallum (1768), Harlingen (1776), Dantumawoude (1777), Minnertsga (1778), Bolsward (1781) en Driezum (1783). Vijf van deze orgels kunnen nog voluit als Hinsz-orgel worden gekarakteriseerd, de orgelkast van Sexbierum is in 1924 voorzien van een nieuw binnenwerk en de orgels van Minnertsga en Hallum zijn verloren gegaan.

Orgeltypen
1. Orgels met één manuaal en aangehangen pedaal: Driezum, Dantumawoude, Meeden, Wassenaar (later uitgebreid door Van Dam), Haren.
2. Orgels met hoofdwerk, rugpositief en aangehangen pedaal: Zandeweer, Hallum, Minnertsga, Sexbierum, Roden, Tzum, Appingedam.
3. Orgels met hoofdwerk, rugpositief en vrij pedaal: Leens, Almelo, Uithuizermeeden, Midwolda, Harlingen, Bolsward.

Waarom een nieuw boek over de orgelmaker Hinsz?
Welhaast iedere doorgewinterde orgelliefhebber kent het in 1985 verschenen belangwekkende boek Albertus Anthoni Hinsz, orgelmaker (1704-1785) van Willem Jan Dorgelo, de laatste publicatie die een overzicht geeft van het werk van Hinsz. Dit boek is dus inmiddels veertig jaar oud. Uitgezonderd de waardevolle gegevens uit diverse archieven die in het boek zijn te vinden, is de informatie over de orgels inmiddels gedateerd. Dit is vanzelfsprekend niet aan Dorgelo te wijten, maar is een gevolg van het feit dat er sinds 1985 zeer veel is gebeurd met de orgels van Hinsz. Denkt u alleen al aan de vele restauraties in de afgelopen decennia. Er is inmiddels geen Hinsz-orgel meer te vinden dat niet gerestaureerd is.

Albert Rodenboog (projectleider) en Kees Kugel (tekst en fotografie) zijn van mening dat het tijd is voor een nieuw, kleurrijk, actueel en informatief naslagwerk, waarin het werk van Hinsz chronologisch wordt weergegeven, in woord en beeld. Het zal daarbij niet gaan om een wetenschappelijke uitgave (de schrijver is geen wetenschapper, maar een gepassioneerde orgelliefhebber), maar om een naslagwerk voor de orgelliefhebber in de ruimste zin van het woord.

Het boek verschijnt in mei 2025 bij Uitgeverij Profiel te Groningen met de volgende titel: Albertus Anthoni Hinsz (1704-1785), een overzicht van zijn werk. In dit boek worden alle door Hinsz nieuw gebouwde of door hem verbouwde instrumenten in chronologische volgorde besproken. Elk orgel wordt in beeld gebracht met kwalitatief goede foto's van het orgelfront, de claviatuur en het exterieur van het gebouw waarin het orgel zich bevindt.

U kunt nu al inschrijven op deze kleurrijke, informatieve en aantrekkelijke uitgave. Bij intekening zal het boek € 29,50 kosten; na verschijning is de verkoopprijs € 37,50. U kunt intekenen op deze uitgave via de website www.profiel.nl/intekenen, dan wordt u op de hoogte gebracht na de productie van het boek en kunt u het boek bestellen via de website van de uitgeverij voor € 29,50.